Nauka Języka Rosyjskiego Online

BEZOKOLICZNIKI, CZASOWNIKI DOKONANE I NIEDOKONANE - Gramatyka Języka Rosyjskiego

BEZOKOLICZNIK

Bezokolicznik w języku rosyjskim posiada trzy typy sufiksów. Odpowiadają one w języku polskim sufiksom -ć lub -c

  • ть →np. говорить (mówić)
  • ти → np.  идти (iść)
  • чь → np.  помочь (móć)

Bezokolicznik czasowników zwrotnych otrzymuje na końcu partykułę -ся -сь

  • -ся  po spółgłosce np. готовиться (przygotować)
  • -сь po samogłosce np. запастись (zaopatrzyć się)

Bezokolicznik posiada zarówno aspekt dokonany jak i niedokonany.

ZASTOSOWANIE BEZOKOLICZNIKA

Bezokolicznika najczęściej używamy:

  • po wszystkich czasownikach, które łączą się w zdaniu z innym czasownikiem np.

    Я иду побегать. Idę pobiegać.

  • po czasownikach любить хотеть np.
Я люблю смотреть фильмы. Lubię oglądać filmy.
Я хочу идти в театр. Chcę pójść do teatru.
  • po wyrazach takich jak: надо (trzeba), можно (można), нельзя(nie wolno, nie można), пора(pora, najwyższy czas) np.
надо идти trzeba iść
нельзя курить nie wolno palić

ASPEKT DOKONANY I NIEDOKONANY

ZASTOSOWANIE

Czasowniki DOKONANE mogą oznaczać:

  • stany lub czynności, które zakończyły się lub będą zakończone, np.

Аня пошла домой. Ania poszła do domu.
Мы пойдем завтра в кино. Pójdziemy jutro do kina.

  • czynności jednorazowe:

Катя крикнула от ужаса. Kasia krzyknęła ze strachu.

  • początek lub koniec określonego stanu lub czynności np.

Петр на весь зал запел песню. Piotra na całą salę zaczął śpiewać piosenkę.
Иван красиво прочитал стихотворение. Iwan pięknie przeczytał wiersz.

  • Czynności, których cel został lub zostanie osiągnięty, np.

Я выучила песни наизусть. Nauczyłam się piosenki na pamięć.
Он прочитает эту книгу до вторника. On przeczyta tą książkę do wtorku.

Czasowniki NIEDOKONANE mogą oznaczać:

  • czynności lub stany które właśnie trwają, np.

Я болею гриппом. Choruję na grypę.

  • czynności, które są tłem innych wydarzeń, np.

Когда я читалам книгу, позвонил телефон. Kiedy czytałam książkę, zadzwonił telefon.

  • czynności ciągłe, wielokrotne, równoczesne, np.

Оля два часа играла в волейбол. Ola dwie godziny grała w siatkówkę.
По субботам мы будем заниматься аэробикой. W soboty będziemy robić aerobik.
Когда мама будет готовить обед, я буду мыть посуду.
Kiedy mama będzie gotować obiad, ja będę zmywać naczynia.


  • ruch bez określonego celu

Я брожу по интернету. Serfuje w internecie.

 

RODZAJE CZASOWNIKÓW DOKONANYCH I NIEDOKONANYCH

  • pary czasowników niedokonanych i dokonanych często tworzą pary, np.

делать -robić сделать - zrobić
читать - czytać прочитать - przeczytać
смотреть – oglądać посмотреть -obejrzeć

  • istnieją czasowniki o różnej formie dokonanej i niedokonanej, które są utworzone od innej podstawy słowotwórczej. Mają one różne czasowniki dla formy dokonanej oraz niedokonanej.

брать- brać  взять- wziąć
говорить- mówić сказать- powiedzieć
ловить- łowić поймать- złowić

  • istnieją czasowniki mające taką samą formę dokonaną jak i niedokonaną, a aspekt czasownika zależy od kontekstu, w jakim został użyty, np.

Я люблю организовывать вечеринки. Lubię organizować domówki.
Я не могу организовать вечеринки. Nie mogę zorganizować domówki.

TWORZENIE FORM DOKONANYCH I NIEDOKONANYCH CZASOWNIKÓW

  • Najczęściej formę dokonaną tworzymy od formy niedokonanej za pomocą:
  • przedrostków : на-, по-, с-, за-, у-, при-, из-, ис-, до-, о-, об-, вы- np.
  •  

    писать (pisać) - написать (napisać)

  • sufiksu -ну-
  • блестеть (błyszczeć)- блестнуть (błysnąć)

  • wymiany samogłosek -а- na -и-

  • бросать (rzucać) – бросить (rzucić)

  • przedrostków i sufiksów jednocześnie

  • глотать (połykać) - проглотить (połknąć)

  • zmiany akcentu
  • разрезать (rozcinać) - разрезать (rozciąć)

  • możemy także tworzyć formę niedokonaną od dokonanej za pomocą:
  • sufiksu -ыва- -ва-

  • проиграть (przegrać) - проигрывать (przegrywać)
    узнать (dowiedzieć się) - узнавать (dowiadywać się)







Dołącz do ludzi uczących się słówek efektywniej




User login